0-549-229 82 36 info@etmk.org.tr
IMG 20151003 171158
IMG_20151003_171158
IMG_20151003_145335
IMG_20151003_103916
IMG_20151003_102707
IMG_20151003_101725
IMG 20151003 171158 IMG 20151003 145335 IMG 20151003 103916 IMG 20151003 102707 IMG 20151003 101725

Ankara’da Üye Toplantısı Gerçekleşti

Değerli ETMK Üyeleri,

3.10.2015 tarihinde Ankara’da organize ettiğimiz toplantının notları ektedir. Toplantıya katılan üyelerimize, komisyon sunumlarında çalışmalarını paylaşan komisyon üyelerine ve merkez/şube yönetim kurulu üyelerine ise ayrı ayrı teşekkür ederim.

Toplantıya Katılanlar:  Sezgin Akan, Mehmet Akan, Ahmet Başkan, Füsun Curaoğlu, Barış Derviş, Orhan Daybelge, Sertaç Ersayın, Selim Gençoğlu, İbrahim Güvendikler, Gülay Hasdoğan, Mustafa Hasdoğan, Ayça Kınık,  Fatma Korkut, Doğancan Özguba, Filiz Özsuca, Aydın Öztoprak, Mine Hoşgün Soylu, Çağlar Şahin, Çağrı Şahin, Mehtap Öztürk Şengül, Ece Yalım, Zeynep Yalman

Sertaç Ersayın’ın genel değerlendirme sunuşu ile toplantıya başlandı. Özellikle ETMK’nın kuruluş yıllarından bugüne geldiği dönem içinde ulusal ekonomimizin büyüme trendi ve oranı  içinde endüstriyel tasarım alanında üretim endüstrilerinin, tasarım alanındaki yatırımlarını aynı oranda gerçekleştirmediklerine ve tasarımcıların artan bu gelirlerden aldıkları payların azaldığına  dikkat çekildi.  Gelişim fırsatları ve iyileştirme alanları ile ilgili fırsatlara ise komisyon sunumları içinde tartışma olanağı yaratıldı. Detaylarına ekli dosyalarda ulaşabileceğiniz komisyon sunumlarının tümü etkileyici notlara ve iyileşme alanlarına işaret ediyordu.

Fatma Korkut, Ayça Kınık, Ahmet Başkan, İbrahim Güvendikler, Mustafa Hasdoğan, Ayşegül Vural Telli, Filiz Pektaş Özsuca ve Barış Derviş’ten oluşanMeslek Hakları, Sözleşme ve Fikri Haklar Komisyonu’nun sunumlarını komisyon başkanı Fatma Korkut ve üyelerden Barış Derviş, Ahmet Başkan, Ayça Kınık ve İbrahim Güvendikler gerçekleştirdi.  Sunumlar sonucunda oluşan görüşler, değerlendirme notları ve üyelerin görüşüne ayrıca sunulacak sorular ilgili olarak komisyonların başkanları üyelerimize ayrıca ulaşacaktır.

Meslek Hakları Komisyon üyeleri sunumlarında özellikle, İş Güvenliği Kapsamında Tasarım Güvenliği, Tip Sözleşme, Pedagojik Formasyon, Tasarım Tescili, Meslek Etiği gibi konularda yaptıkları araştırmaları paylaştılar.  Özellikle ortaöğretimde 7. ve 8. sınıflarda zorunlu olan Tasarım ve Teknoloji derslerini genellikle resim öğretmenlerinin verdiğine işaret edilerek, endüstri ürünleri tasarımı lisans diplomasına sahip olan mezunlarımızın, pedagojik formasyon eğitimi alarak bu göreve aday olabilecekleri belirtilmiştir. Tasarım farkındalığının 13-14 yaş kuşağına bu alanın profesyonelleri aracılığı ile aktarılması olumlu bir gelişme olarak yorumlanırken, bu konuya dahil olmanın tasarım mesleği açısından olası tehditleri ve pedagojik formasyon eğitimi almış uzmanlar ile öğretmen / uzman gibi kavramlar arasında yeni bir karmaşanın çıkmaması için önlemler alınması gerektiği de belirtildi.  Özel okulların da KPSS sonrası atanma ile mi Teknoloji Tasarım öğretmeni istihdam ettiği notu paylaşılırken, bu konuya meslektaşlarımızın dahil olmasının mesleğe yönelik getirdiği fayda ve tehditler konusunun da araştırılması talep edildi.

Güvenli Tasarım Şartnamesi başlığı olarak da anılabilecek sistemsel bir yaklaşımın geliştirilmesinin önemi örnekler ve soru işaretleri ile aktarıldı.  Özellikle İş Güvenliği hakkında görüşler,  firma içi tasarımcıların tasarım güvenliğinden doğrudan sorumlu mu olacakları sorularını gündeme getirdi.Tasarım güvenliği eğitimlerinin ETMK tarafından verilebilirliği tartışıldı. Özgünlük denetimi konusunun da gündemde olması gerektiği ifade edildi. Firmaların ürüne ait kararlarını Kalite, Ar-Ge, Ür-Ge, Pazarlama bölümleriyle oluştururken, birçok faktörü göz ardı edebildikleri de ifade edildi.  Bu eksikliğin karar verici mekanizmaların içinde tasarımcıların da olması durumunda yaşanmayacağı belirtildi. Bu ve benzeri konuların aynı kapsamda ele alınabileceği aktarıldı.

Meslek etiğine uyum ve ETMK açısından sürecin daha da sağlıklı işletilmesi için “İyi          Tasarımcıyı” tanımla ve denetle  “İyi Tasarımın” ne olduğunu anlat, “İyi Ürüne” onay ver yaklaşımının bir sitem içinde geliştirilmesi gerektiği de aktarıldı.

Odalaşma ve MYK  (Mesleki Yeterlilik Kurumu) ile gerçekleştirilmesi mümkün olabilecek tasarım tanımı konusu detaylı biçimde tartışıldı.   İdeal olan yaklaşımın tasarımcıların bir odaya sahip olması ve odaların derneklere göre yaptırım güçlerine daha fazla sahip oldukları, devlet nezdinde daha tanınır oldukları, meslek için daha güçlü muhatap olabileceği, meslek adına kanun oluşturmak üzere çalışabileceği gibi birçok olumlu yanlarından bahsedildi. Halen Mimarlar Odası’na kayıt olabilen endüstri ürünleri tasarımı bölümü mezunlarının mevcut durumda bu odaya üye olarak tasarımcılardan oluşan ve lobicilik yapabilecek güçlü bir grubu oluşturmamızın faydalı olacağı benimsendi. Türk Tasarım Danışma Konseyi toplantılarında,  daha önceki tarihlerde “Endüstriyel Tasarımcılar Odası” konusunun gündeme getirildiği ve dünyada benzerinin olmaması gibi sebeplerle ETMK’nın mesleki yeterlilik tanımını oluşturması ve onu denetleyen kurum olma yolunun ETMK’ya önerildiği de ifade edildi. Her iki konu ile ilgili olarak üyelerimiz arasında gerçekleştirilen fikir alışverişleri ise aşağıdaki başlıklar çerçevesinde gerçekleşti.

Meslek tanımını resmi bir kurum üzerinden (MYK) ile gerçekleştirerek, ETMK’yı mesleki akreditasyon veren bir kurum haline getirerek, sınav ve diğer ölçüm sistemleri ile bunu gerçekleştirebiliriz.

Mesleki akredite veren kurum, sınav sistemi

Üyeler tarafından sorun olarak görülenler: Karşıt görüş olarak ise  aldığı lisans diploması ile akreditasyon ve endüstriyel tasarımcı kimliği almış bir mezunun bu kimliğinin, yeni bir sınava bağlanması riski gündeme getirildi. 

Zaten 4 yıllık okulu bitirerek bu ünvanı almış kişi neden bu süreci  tekrarlasın?

Endüstriyel tasarım eğitimi almamış bir kişi bu sınavda başarılı olursa 4 yıllık endüstriyel tasarım diploması olan kişiyle aynı haklara mı sahip olacak?

Herkesin sınavı geçip endüstriyel tasarımcı olabilme durumu, mesleğin içini boşaltmaz mı? 

ETMK tek yetkili ve karar verici olabilir mi ve kötü niyetli bir baskı olursa bu gücünü nasıl koruyabilir?

MYK konusu yurtdışında yaklaşıldığı gibi “Yaşam Boyu Eğitim” çerçevesine oturtulup daha sorunsuz ve tasarım mesleği açısından daha verimli bir eksene getirilebilir mi?

Meslek tanımı okulların yaklaşımıyla yapılmış durumda; devlet nezdinde endüstriyel tasarımcı ünvanına kavuşmak MYK’ya boyun eğmeye değer mi?

Sanayide çalışan veya serbest çalışan tasarımcı için ünvanlar farklı sınıflandırılıyor; sınavla ünvan verilmesi onları nasıl etkiler?

MYK’dan belge alan işçinin sigortasını 2 yıl devlet ödediği için firmalar arasında buna sıcak bakacak bir grup olabilir. Bu ünvanı veren kurum olmak kuruma para ve prestij kazandıracağı için ETMK dışında başkaları da bu süreci yönetmeye soyunabilir.

Tasarımcının bireysel gelişimi ve tanınırlığı önplana çıkarsa ünvan sorunu daha kolay aşılır.

MYK ile meslek tanımı oluşturan gruplara baktığımızda daha çok ara eleman tanımı yapıldığını görüyoruz. Bu bakışla ETMK’nın da tasarımcılara destek veren ara elemanların tanımını bu kurum aracılığı ile resmileştirebilmesi olumlu bir fırsat olarak ortaya çıkıyor.

–          Çalışma Yöntemi İlkeler, Tüzük Komisyonu: Gülay Hasdoğan, Füsun Curaoğlu, Mehtap Öztürk Şengül, Mehmet Yetkin, Filiz Özsuca, Mine Hoşgün Soylu ve Mustafa Hasdoğan’ın katkıları ile gerçekleştirdiği sunuşta,  komisyon çalışmaları, süreç içinde iyileştirilmesi önerilen yönetmeliklerin listesi ve ilkesel yaklaşımlarını içeren bir format içinde konu tartışmaya açıldı.  Anılan iyileştirme alanlarıyla ilgili anket sorularının komisyonun belirleyeceği bir formatta üyelerle en kısa zamanda paylaşılması ve yıl sonuna kadar yeni yönetmeliklerin tamamlanması kararı alındı.  Tartışılan maddelerin bir kısmı için aşağıdaki notları örnek olarak paylaşmak isterim.

Seçim sistemi zayıf olduğu için seçilen YK’ların yeterince destek almadığı ve “delege” sistemiyle seçim yapılması kimi üyelerce önerildi.

Önerilen yönetmeliklere eklenebilecek maddeler içinde YK’lar içinde İletişim Sorumlusu, Eğitim Sorumlusu gibi yeni görevlendirmelerin yapılması gündeme getirildi.

Temalı aylık üye toplantıları organize edilmesi önerildi.

Yeni üyelerin üye listesinde tanıtılması, belirli dönemlerle mevcut üyelerimizin tanıtımının yapılması önerildi.

Etik kodlar içinde YK , Denetleme Asil / Yedek üyelerinin 1. derece yakınlarının meslek kuruluşu ile ticari faaliyetler içinde olmaması gerektiği paylaşıldı.

–          Sürdürülebilir Finansman Modeli, özellikle meslek kuruluşumuzun merkez ve şubeleri ile eşgüdüm içerisinde tüm sayısal verilerini yönetme modellerini sağlamayı amaçlayan bir çalışma grubuydu. Bu çerçevede ETMK’nın kullanımı için satın aldığımız ve ismini ETMK – ETSİS (Endüstriyel Tasarım Sayısal İzleme Sistemi)  olarak adlandırdığımız yazılımın tanıtımını yaptık. Yazılımın tüm verileri herkesin izleyebileceği yönetim panelleri ve özellikle  her üyeye dönük izleme, bilgilendirme modülleri çok beğenildi. Yakın dönemde üyelerimizle paylaşacağımız bu yazılım kuruluşumuzun tüm verilerini kalıcı bir hafıza içinde muhafaza edecek olmasının önemi paylaşıldı. Sertaç Ersayın ve Mustafa Hasdoğan tarafından Şube YK’lara da ayrıca tanıtımı yapılacak uygulama ile merkezi ve şube bazlı bütçe yönetimi, finansman yönetimi, muhasebe kaydı ve en önemlisi yasal dernek kayıtları oluşturulabilecektir. Bu olumlu iyileşmelerin tümü meslek kuruluşumuzu her an denetlenebilen, şeffaf bir yapıda olmasını sağlarken, üyelerle daha yakın ve izlenebilir bir iletişim modeli oluşturmasını da sağlayacaktır. Aidat kontrol, muhasebeye dönük veri üretebilme, çok şubeli dernek yönetimlerine uygunluk, üyelik aidat ödeme kampanyaları planlayabilme, sanal pos uygulaması ile uyum, üye olma ve üyelikten çıkma koşullarının dijital platformda yönetimi gibi birçok fayda aktarıldı.

Diğer not ve aksiyonlar:

–          Odalaşmak kısa zamanda İmza yetkisi elde etmek ve tasarım mesleği üzerinde etkili olmak anlamına gelmiyor ancak kısa zamanda atılacak adım olarak TMMOB’a üyelik koşulları öğrenilip üyelerimiz bilgilendirilecek.

–          ETMK web sitesinde “akredite bir endüstriyel tasarım okulu” nasıl olur? konulu bilgilendirme yapılabilir. Böylece uzun vadede eğitimin kalitesine, öğrencinin okul seçip değerlendirmesi sürecine etki edilebilir.  

–          YÖK’de lobi çalışmalarıyla okulların kontenjanını belirleme sürecine etki edilebilir mi? Piyasaya daha az sayıda ancak daha kaliteli eğitilmiş tasarımcı gerekli, kontenjanların sürekli ve okulların kapasiteleriyle oransız olarak artışı bu sorunu yaratıyor.

–          ETMK – ETAK ortak toplantısı düzenlenmeli, birlikte atılabilecek adımlar var mı incelenmeli. Böyle bir toplantıya bakanlıklardan katılım sağlanabilir mi? Sorunların anlaşılmasına, duyurulmasına katkı sağlayabilir mi?

–          Tasarımla ilgili sorunlar dile getirilirken iktisadi değerlere atıf yapılarak, iyi tasarımın mali değer karşılığı anlatılmalı. Tasarım tescili, patent vb. sayılarla ilgili istatistikler, ihracat payını belirleme çalışmaları yapılmalı.

–          Yurtdışı pazarların zorunlu bazı şartlarının (kullanıcı odaklılık, güvenlik, vb) tasarımcı tarafından ürüne entegre edileceği sanayiciye anlatılmalı. Dış pazar tanıtım kodları öğrenilmeli, ülkemizdeki tasarımcıların da yurtdışında tanıtımı konusu ETMK tarafından yapılır hale getirilmeli.

–          Tasarım tescili kanunu veya mahkemelerde tasarım ihlalleri gibi konularda üyeleri yetkin hale getirmek üzere eğitimler düzenlenmeli. Bilirkişilik eğitimi en hızlı düzenlenebilecek eğitim olarak gündeme geldi. Bu konuda eğitim vermek üzere üyeler gönüllü olacaklarını belirtti.

–          Diğer tasarım alanlarıyla “moda tasarımcıları”, “grafik tasarımcılar”, vb. ortak hareket olanağı sağlanabilir mi? Bu konuda toplantılar düzenlenip yaklaşımları öğrenilmeli.

–          Üyelerin iş kapasiteleri, hangi alanlarda deneyimli oldukları gibi konularda arşiv ve bilgi kaynakları oluşturulmalı. Yarışmalarda jüri üyesi olma prestiji ETMK içinde dengeli olarak dağıtılmalı, üyelerin yetkin oldukları alanlarda ETMK onaylı yarışmalara jüri üyesi olmaları teşvik edilmeli.

–          Jürilik akreditasyonu ETMK tarafından geliştirilebilir mi?

–          ETMK’nın verebileceği eğitimler tartışıldı:

o   Bilirkişilik eğitimi, üyelerimize ve bu konuda özelleşmek isteyen hukukçulara,

o   Pedagojik eğitim almış üyelerimizin diğerlerine anlatımı,

o   Sanayiciye “Tasarım/Tasarımcı Yönetimi” eğitimi,

o   Çocuklara yönelik tasarım farkındalığı eğitimleri,

o   Üstün zekalı, engelli çocuk ve yetişkinlerle özel tasarım çalıştayları,

o   Özel okullarda (üniversite veya Lise) tasarım çalıştayları, yaratıcı düşünce teknikleri eğitimi…

Bu tür eğitimleri hali hazırda veren üyelerimiz varsa konunun kendilerine de iletilebileceği gündeme getirildi

–          Üyelerimizin güncel deneyim haritasını çıkarmanın önemi paylaşıldı. Bu konuda gönüllü üyelerle bir proje oluşturarak “ETMK Yüzyüze Programı” gibi bir isimle bir proje oluşturulması talep edildi.

–          “ETMK Onaylı Ürün” veya “ETMK bu ürünün çevre dostu koşullarda üretildiğini onaylar”, “ETMK tarafından kullanıcı dostu olarak kabul edilmiştir” benzeri bir markalaşma çalışması yapılıp yapılamayacağı tartışıldı.

–          Anadolu’ya açılacak gezici tasarım üssü: Tasarım ve tasarımcı hakkında sunumlar, katılım sağlayacak önemli isimler, sanayici, sanayi bakanlığı, tasarımcıyı bir araya getirecek bir dizi toplantı. ETMK için potansiyel üye kazanmak adına aynı şehirde okul ziyaretleri. Bu toplantı serisinin yayına dönüştürülmesi. Trendler konusunda gelecek firmalara ve tasarımcılara bilgi kaynağı vb birçok aksiyon bu çerçevede ziyaret edilen kentlerde tartışılabilir. Bu önerinin yurtdışı ayağının yapılıp yapılamayacağı konuşuldu. Bu proje için sponsor önerileri ve mali kaynak tartışması yapıldı.

–          Design Turkey “iyi tasarımı” ödüllendiren bir sistem olduğu için, ETMK ayrıca  “iyi tasarımcıyı” ödüllendiren bir sistem daha geliştirebilir mi? Böyle bir ödüle eklenebilecek

  1. Yılın tasarımcısı
  2. Tasarıma destek veren kurum
  3. Gelişmekte olan genç tasarımcı vb. çeşitli ödüller geliştirilip bunların koşulları, standartları oluşturulabilir önerisi paylaşıldı.

–          Daha önce ETMK Ankara Şubesi tarafından verilen Yılın Tasarıma Destek Veren Kurumu ve Yılın Tasarımcısı ödülleri ile ilgili olarak bilgi verildi.

–          Türk Tasarım Danışma Konseyi’nce de benzeri bir ödülün verilmesi konusunda daha önceki toplantılarda ilgili Bakanlıklar arasında bir uzlaşma sağlanamadığı için projenin gelişmediği ifade edildi. Bu ödülün Design Turkey’in içine bir modül olarak adapte edilip edilemeyeceği konusu da gündeme geldi.

–          26 Ağustos’ta gerçekleştirilen Türk Tasarım Danışma Konseyi toplantısı notu ile 2 karar alındığı paylaşıldı. Bunlar, Türkiye oyuncak endüstrisinin gelişimine dönük olarak ilgili üretim endüstrisinin vakfı Pagev ile ortak çalıştay ve seminerler düzenleme kararı alındığı paylaşıldı. Bu arada aynı toplantı ile Mesleki Farkındalık Komitesi’nin tasarım yarışmaları için çalışma komisyonu oluşturması ve bir dizi toplantı ile öneri oluşturması kararı alındı.

Toplantı iyi dileklerle ve bu tür toplantıların sayısının artması isteğiyle sonlandırıldı. İzleyen toplantının Aralık ayı içinde organize edilmesi hedeflendiği belirtilerek toplantı sonuçlandırıldı.